Ergens in het voorjaar van 1994 had Theo Jellema contact gezocht met Johan Sjoukema, en later vroegen zij ook Otto Roelofsen, om te onderzoeken hoe het unieke en rijke Friese orgelbezit meer in de publiciteit kon worden gebracht. Ook kleine dorpen bezitten vaak verrassend authentieke en goed klinkende orgels. Het uitbrengen van een overzicht van wat er allemaal in Fryslân te doen is op het gebied van orgelconcerten was dan ook de belangrijkste doelstelling van de nieuw opgerichte stichting. In oktober 1994 passeerde bij notaris Jelsma in Harlingen de oprichtingsakte.

Behalve de orgelagenda organiseerde Organum Frisicum ook vanaf het begin orgelexcursies en vanaf juli 2011 ook jaarlijks een ‘orgelfietstocht’. In het voorjaar van 1995 werd het uitbrengen van de eerste orgelagenda – aangeboden aan gedeputeerde Jaap Mulder – al direct gecombineerd met een bezoek aan de kerken van Mantgum, Jorwerd en Weidum. Jan Jongepier had de beschrijving van de orgels voor zijn rekening genomen en Theo Jellema bespeelde de orgels. En nog steeds, anno 2024, vindt de presentatie van de Orgelkrant plaats tijdens de Voorjaarsexcursie. Op één van de foto’s op deze pagina is de uitreiking van de Friese Orgelkrant in 2012 te zien (op 31 maart). De krant werd door voorzitter Otto Roelofsen in de kerk van Sexbierum uitgereikt aan burgemeester Fred Veenstra (van Franekeradeel). Fred Veenstra is nu voorzitter van het bestuur van Organum Frisicum.

Otto Roelofsen, één van de bestuursleden van het eerste uur, vertelde dat al gauw na september 1994 ook Geert van der Heide en Siebe Reiding aantraden bij het voorbereiden van de oprichting van Organum Frisicum, later gevolgd door Ad Fahner en Jan Jongepier. Theo Jellema werd adviseur. Theo was in eerste instantie de drijvende kracht achter Organum Frisicum. Hij kende Johan Sjoukema en die kende Otto Roelofsen weer, o.a. via de voetbalclub De Leeuwarder Zwaluwen waar ze wel samen speelden; en Otto was inmiddels organist in o.a. Midlum en Harlingen (en dat is hij nog steeds). Ook administratrice Jannie de Vries is al heel lang betrokken bij Organum Frisicum.
Otto vertelde dat Jan Jongepier ooit eens gezegd heeft dat de provincie Fryslân het dichtst ‘beorgelde’ gebied ter wereld is als het om historische orgels gaat. (In Fryslân hebben we alleen al 280 rijksmonumentale orgels; Groningen heeft er 137 en Drenthe 47.) Logisch dat we mensen daarvan bewust moeten maken en deze orgels ook moeten laten horen!

Om mensen enthousiast te maken voor Organum Frisicum moesten steeds meer mensen bereikt worden. De broers Foppe en Luuk Duursma hebben daarin een belangrijke rol gespeeld. Zij bouwden een website waarop intussen een schat aan informatie te vinden is, mooie historische opnamen van orgelbespelingen te horen zijn, en een up to date overzicht van orgelactiviteiten in te zien is . Donateurs kregen en krijgen nog altijd korting op deelname aan excursies en krijgen de Orgelkrant thuisgestuurd (als ze niet op de Voorjaarsexcursie aanwezig zijn). Het zoeken van nieuwe bestuursleden gebeurde aanvankelijk vooral onder bekenden (organisten en deelnemers aan de excursies). Nu zoeken we meer op basis van profielen: waaraan hebben we behoefte? Zo zoeken we nu bv. iemand die goed ingevoerd is in het aanboren van subsidies en het aanvragen daarvan. Belangrijk was ook de komst van jonge nieuwe adviseurs: Jochem Schuurman, Peter van der Zwaag en Bob van der Linden.

Op de vraag wat voor Otto Roelofsen hoogtepunten uit de eerste (twintig) jaren van Organum Frisicum waren, antwoorde hij: het jaarlijks uitreiken van de Friese Orgelkrant aan de burgemeester van de gemeente waarin we met de Voorjaarsexcursie te gast zijn. Nooit weigerde een burgemeester! Maar het mooiste hoogtepunt was de uitreiking van het eerste exemplaar van het door Jan Jongepier geschreven boek ‘Vijf eeuwen Friese Orgelbouw’ tijdens het 10-jarig bestaan van de Stichting (in 2004) aan Commissaris van de Koningin, Ed Nijpels, in de Grote Kerk van Leeuwarden.
Jan Jongepier was van grote betekenis voor Organum Frisicum, als orgelkenner, begenadigd verteller en als organist en improvisator.

Organum Frisicum werkt al heel lang samen met de Stichting Alde Fryske Tsjerken en Stichting Tsjerkepaad bij het organiseren van o.a. ‘Oargelpaad’ (orgelspeelmiddagen), de orgelfietstocht en (sinds enkele jaren) orgelbespelingen op Openmonumentendag. Ook participeren we de laatste jaren in diverse Fryske platformen.
Het doel, de missie van Organum Frisicum is in de loop van de jaren niet veranderd, wel iets verbreed. In ‘Het orgel blijft jubelen; beleidsplan van de Stichting Organum Frisicum - het Friese orgel 2020-2025’ staat nadrukkelijk dat we meer willen en moeten opkomen ’voor de betekenis en het belang van het Friese orgel in algemene zin. Organum Frisicum zal zich meer inzetten voor het onder de aandacht brengen, het versterken en het stimuleren van de rijke orgelcultuur in algemene zin in Fryslân.’ Dat dit nog niet zo gemakkelijk is, wordt steeds weer ervaren. Herhaaldelijk wordt de stichting ‘overvallen’ door berichten van kerken die aan de eredienst onttrokken worden, gesloten worden en/of te koop komen, en wat gebeurt er dan met het orgel? Wordt het nog bespeeld en onderhouden? Wordt erfgoed wat dreigt te verdwijnen gedocumenteerd (middels beschrijving, foto’s en geluidsregistratie)? ‘Het is belangrijk op de monumentaliteit en de kwaliteit van de vele Friese orgels te blijven wijzen.’ Deze laatste zin schreef Otto Roelofsen al in zijn artikel in de Orgelkrant van 2014, bij het vierde lustrum van de stichting.

Wat Organum Frisicum het laatste decennium ook opgepakt heeft, zijn activiteiten voor kinderen. Zo werd op 13 september 2013 de kindervoorstelling ‘Het orgel van Grauw’ georganiseerd. In de Grote Kerk van Leeuwarden verzamelden zich in twee rondes zo’n 200 leerlingen van vijf basisscholen. In de concertvoorstelling vertelde Bastiaan Smit het verhaal van Orgelsofietje. Het Müllerorgel, bespeeld door Gonny van der Maten, zorgde voor de juiste sfeer bij het verhaal.
Bastiaan en Gonny boeiden de kinderen moeiteloos ruim een half uur. Soms was het erg spannend. Dat kwam vooral door heel geheimzinnige klanken van het orgel. De kinderen hebben genoten.
Ook in 2015, 2019, 2022 en nu in 2024 werd en wordt het orgel gepromoot onder de jeugd. In 2015 zijn jeugdvoorstellingen georganiseerd voor in totaal zo’n 800 leerlingen in Leeuwarden, Dokkum, op Ameland en in De Knipe. Er werd een uitgebreide lesbrief gemaakt, inclusief linkjes naar internetsites (door o.a. bestuurslid Keimpe van der Wal i.s.m. de Maximaschool in Leeuwarden) en een PowerPoint-presentatie.
In 2019 wordt voor bijna 200 leerlingen in Dokkum ‘Polle de orgeljongen’ opgevoerd. In 2022 deden drie basisscholen in Leeuwarden mee met een ‘doe-orgel-project’ wat afgesloten werd met een bezoek aan kerk en orgel van de Evangelisch-Lutherse gemeente in Leeuwarden. Een soortgelijk project loopt nu in Sneek en omgeving.

Een bijzondere ‘event’ was het aansluiten bij het Leeuwarder thema ‘prinses Maria Louise’ op Open Monumentendag in 2015. Organist Bernard Winsemius speelde o.a. improvisaties over melodieën uit ‘De Friesche Lusthof’ van J.J. Starter (1621).
In 2016 is de beroemde organist Liuwe Tamminga uit Bologna (Italië) uitgenodigd voor het Open Monumentendagconcert. Het trok een uitzonderlijk groot aantal bezoekers.
Omdat Leeuwarden (samen met Valetta op Malta) in 2018 culturele hoofdstad van Europa is, bruist het overal in de stad en de provincie van culturele en artistieke activiteiten. Natuurlijk springt Organum Frisicum hierop in en organiseert – samen met plaatselijke stichtingen – een unieke concertenreeks: de Bach-estafette; een serie orgelconcerten langs de ‘grote’ orgels van Fryslân: Leeuwarden, Franeker, Harlingen, Sneek en Bolsward. Het idee en het vele (jarenlange) voorbereidende werk dankt Organum Frisicum aan m.n. Johan Sjoukema. Theo Jellema speelt het eerste concert in de Grote Kerk in Leeuwarden voor circa 400 bezoekers!

Het jaar daarop, in 2019, bestaat Stichting Organum Frisicum 25 jaar. Ter gelegenheid daarvan wordt een jubileumboek uitgebracht, nl. ‘Orgelbouw na 1945 in Friese kerken’, geschreven door Theo Jellema. Ook wordt na 25 jaar tijdens een feestelijke bijeenkomst in de Waalse kerk afscheid genomen van Johan Sjoukema (op 8 november).

De jaren 2020 en 2021 worden gedomineerd door de Corona-pandemie. In 2020 gaat alleen het concert in de Grote Kerk van Leeuwarden (van Tjeerd van der Ploeg uit Schagen) door. In 2021 wordt de Voorjaarsexcursie online aangeboden. Jochem Schuurman en Peter van der Zwaag maakten een video-opname die via de website of via YouTube te bekijken was (en is). Ook het Zomerconcert en de Orgelfietstocht zijn daar terug te kijken. Eindelijk kan tijdens de Najaarsexcursie van 2021 de honger naar orgelconcerten weer gestild worden. Dat vertaalt zich in zo’n 110 deelnemers aan de excursie in Leeuwarden.

Bij het 20-jarig bestaan van Organum Frisicum zei iemand: ‘Als je met iets begint, weet je nooit of het van blijvende aard is’. En wellicht hebben de mannen van het eerste uur in 1994 dat ook gedacht. In 2014 wordt na 20 jaar geconcludeerd dat de stichting haar bestaansrecht inmiddels ruimschoots bewezen heeft. Nu, in 2024 blijkt de missie van Organum Frisicum actueler dan ooit. Wie anders komt op voor het rijke bezit aan orgels in Fryslân?